Ban-Ki-Moon ontvangt een petitie n.a.v. de voedselcrisis

Terwijl de kredietcrisis het rijke Westen treft, zorgt de voedselcrisis ook voor spanningen in de ontwikkelingslanden. De stijgende vraag van vlees vanuit China, de plotse interesse in biobrandstoffen en de hardnekkige droogte drukken op de voortdurende vraag en het nijpende en schrille aanbod. Het probleem snel oplossen kan niet, meer zelfs, het kan enkel nog verergeren ...In restaurants in Azië krijgen de mensen nu al soms te horen dat er geen rijst meer is. De voedselcrisis wordt daar momenteel ook al aan de lijve ondervonden. Er zijn de ongeziene prijsstijgingen, maar er is ook de vrijheid van keuze in voedsel, die momenteel wegvalt. Voor de huidige generatie in het Westen had voedsel 3 kenmerken: het moest goedkoop, overvloedig en in een oneindige variëteiten beschikbaar zijn. Voor een gemiddeld Europees gezin maakt voeding 16 % uit van alle uitgaven. De prijs van het voedsel steeg het afgelopen jaar met zo'n zes procent. Dit is een uiterst vervelende vaststelling en voor sommige bevolkingscategorieën is ze zelfs pijnlijk. Ook in de rest van de wereld namen de voedselprijzen nog veel sterker toe. De afgelopen jaren tot zelfs 83 %. De redenen zijn ondertussen alombekend. De groei van de wereldbevolking is er een van.

Voedselvoorraden aanleggen

Maar veel belangrijker is de wijziging van het voedselpatroon in enkele bevolkingsrijke gebieden, zoals China. De enorme verstedelijking in Azië heeft de mensen daar naar een rijker dieet geduwd en meteen ook gezorgd voor een hoger beslag op de landbouw. Rijst vervangen door vlees vergt drie tot zes keer meer graanteelt. Ook de opkomst van de biobrandstoffen heeft een rol gespeeld bij de stijging van de voedselprijzen. In de Verenigde Staten wordt nu 10 % van de graanproductie voor ethanol gebruikt. Specialisten verwachten dat dit cijfer binnen enkele jaren zal toenemen tot meer dan een kwart. Sommige experten schrijven de stijgende voedselprijzen toe aan speculatie. Maar de bedragen, die omgaan in dit soort kortetermijnspeculaties zijn te beperkt. Bovendien zou zo'n speculatie een massale fysieke opslag van zachte grondstoffen vergen, terwijl niets op dit ogenblik wijst op zo'n enorme en dure speculatieve voorraden. Speculanten vormen altijd de makkelijke en ongrijpbare vijand als men een probleem niet goed begrijpt. Het voedselprobleem heeft dus alles te maken met een kwestie van vraag en aanbod. En net zoals bij de energieproblemen bestaat er ook hier geen adekwate en snelle oplossing. Een uitbreiding van het landbouw-arsenaal stuit op vele obstakels. Naast de afwezigheid van voldoende geschikte terreinen, zit de wereld met een tekort aan twee belangrijke inputs voor de moderne landbouw. Die heeft dorst naar water en honger naar kunstmest. De aarde bestaat dan wel hoofdzakelijk uit water, maar jammer genoeg is slechts 2,5 % daarvan bruikbaar voor de menselijke voeding. Ontzettend weinig dus. Minder geweten is evenwel, dat het aanbod van kunstmest eveneens beperkt is. Experten en specialisten spreken nu al over 'piekmest' (net zoals ze het ook over 'piekolie' hebben), omdat de prijzen van kunstmest sterk stegen door de sterke vraag en het slinkende aanbod. Terwijl in het Westen de consumptie daalde, explodeert ze in de opkomende landen. Er bestaat dus geen eenvoudige oplossing voor het wereldwijde voedselprobleem.

Voedselinspecties in de Verenigde Staten

Aanpassen, investeren en rationaliseren is het enige, dat echt kan helpen. Precies dezelfde recepten dus als voor het energieprobleem, en dat is geen toeval. Het voedsel- en energieprobleem kunnen niet los van elkaar worden gezien. Zo moet de duurzaamheid van onze voedselproductie in vraag worden gesteld: de met luchtvracht aangevoerde delicatessen, het pellen van onze garnalen in Noord-Afrika of Polen of de energieverslindende serregroenten, zijn daarvan enkele concrete voorbeelden. Het is ook paradoxaal te beweren, dat obesitas net nu een groeiend en wereldwijd probleem is. Wetenschappers hebben er zelfs op gewezen dat zwaarlijvigheid eerder een plaag is, bij de laagverdieners in de ontwikkellingslanden. En is het niet pijnlijk hoeveel voeding uiteindelijk wordt verspild en in de afvalemmer verdwijnt? Efficiëntie biedt dus mogelijkheden en hogere prijzen vormen altijd de beste prikkel tot die efficiëntie.

Voedselschaarste wordt een wereldwijd probleem

De overheid moet de prijsprikkel dus vooral níét verdoven. Hogere voedselprijzen zullen net als hogere energieprijzen de nodige investeringen aanmoedigen in nieuwe productie en de  mensen aanzetten om efficiënter en zuiniger om te gaan met het voedselaanbod. Als de beleidsmakers toch iets willen doen, dan kunnen ze best de gesubsidieerde onzin van biofuel stoppen. Eigenlijk moeten ze het fundamentele probleem van de overbevolking van onze wereld aanpakken. Soms kan men zich inderdaad de vraag stellen, of de wereld er net zo zou hebben uitgezien, mocht China niet de eenkindpolitiek hebben ingevoerd. Velen in het Westen vonden dat beleid toenertijd onaanvaardbaar. Misschien moeten we met z'n allen eens nadenken of het geen voorbeeld of noodzaak zal worden voor onze ganse aardbol. Immers, we zijn met tevelen en ook daar kan men oplossingen uitdokteren om efficient met het voedsel om te gaan.

Winkelen in Duitsland

In onze buurlanden shoppen en aankopen doen is profijtelijk. In deze tijden van dalende koopkracht noteerde ik prijzen van een aantal producten in eigen land, maar ook over de grens, vnl. in Nederland, aangezien ik niet ver van de gemeente Hulst woon. Ik kwam tot de vaststelling, dat de meeste voedingproducten en basisproducten er goedkoper zijn.  Dat hebben we te danken aan  enerzijds de prijzenslag tussen de verschillende winkelketens, waardoor iedereen zijn best doet om de prijzen zo laag mogelijk te houden, maar anderzijds ook aan de BTW die er een stuk lager is. Niet alles is er goedkoper, maar na een inspectie bleek dat er een verschil opzit van bijna 3 %, voor wie bij onze Noorderburen gaat winkelen. Dit is ongeveer 15 euro op een aankoopbedrag van 100 euro. Op zich niet onmiddellijk wereldschokkend, maar wie week na week volle karren haalt, loont het wel degelijk. Voor velen is dit een maandelijks uitstapje geworden. Sommigen kennen het verschil zeer goed: alles boven de 10 euro is in Nederland één of zelfs twee euro goedkoper dan bij ons.

Melamine in chinese snoepjes

Na het melkschandaal in China zijn nu ook sporen van melamine gevonden in snoep. Het bedrijf Bright Food Co heeft zijn producten die naar Singapore worden geëxporteerd, teruggeroepen nadat er sporen van melamine ontdekt waren in de snoepjes. Melamine is de chemische stof die ook in Chinese babymelk terecht is gekomen waardoor 53.000 Chinese baby's ziek zijn geworden. Tot nog toe zijn ook 4 baby's gestorven na het drinken van de vervuilde melk. De snoepjes 'White Rabbit' worden vanuit China naar zo'n 20 landen uitgevoerd, vooral in het zuidwesten van Azië. Verschillende landen hebben al aangekondigd dat ze de verkoop van de snoepjes opschorten. Ook in Canada en Groot-Brittannië werd de verkoop ervan voorlopig verboden. Voorlopig is er nog geen enkel geval van ziekte na het eten van de snoepjes bekendgemaakt.

Klimaatdeskundigen hebben de data geanalyseerd van 3000 robots die gedurende vijf jaar de temperaturen in de oceanen hebben gemeten, en het resultaat daarvan was zo onverwacht, dat je gerust van verbijstering mag spreken: er werd geen enkele opwarming gevonden, wel een geringe afkoeling. Het komisch/trieste is dat de betrokken wetenschappers zich nu vooral het hoofd breken waarom de natuur zo raar doet en zich niet gedraagt zoals ze hadden voorspeld. Is er misschien een pauze in de opwarming? 70% van het oppervlak van de aarde is met water bedekt, en men gaat er van uit dat 80-90% van de opwarming in de oceanen wordt opgenomen - en daar dus meetbaar is. Op de oceanen waren nauwelijks thermometers, die staan bijna uitsluitend aan land (en functioneren daar tamelijk beroerd). Om een beter zicht te krijgen op de temperatuur van de oceanen is in 2000 het Argo-project in het leven geroepen. Dit bestaat uit 3000 duikrobots - steeds ongeveer 300 kilometer van elkaar verwijderd - die zowel de temperatuur als het zoutgehalte van het oceaanwater kunnen meten, en bovendien op verschillende dieptes. De gegevens die deze robots sinds 2003 naar huis hebben gezonden zijn nu allemaal geanalyseerd. En er werd geen greintje opwarming gevonden, zelfs een lichte afkoeling. Dat is fascinerend nieuws, en aangezien wetenschappers altijd op zoek zijn naar bevestiging van studies zou je verwachten, dat dit een mooi moment is om er op te wijzen dat andere temperatuurmetingen (satellieten bijvoorbeeld) ook geen opwarming kunnen vinden in de laatste 7-10 jaar. Dat zou een reden kunnen zijn om het geheel eens wat kritischer te beschouwen: als één thermometer geen opwarming kan vinden, dan zou je je nog kunnen afvragen of hij misschien kapot is, maar duizenden thermometers tegelijk? Maar uit de reacties van betrokken wetenschappers zoals opgetekend door National Public Radio in de Verenigde Staten blijkt geen spoor van twijfel. Er is opwarming van de aarde, maar ze kunnen ze alleen niet vinden Een alarmistische wetenschapper (Trenberth) oppert dat een deel van de warmte wellicht via de wolken verdwijnt (een concept dat afkomstig is van klimaatskepticus Lindzen en waarop to dusverre uitsluitend honend is gereageerd). Dat er in dat geval dan ook geen opwarmingsprobleem is (het raam staat immers open) gaat blijkbaar aan hem voorbij. Ook wordt gesuggereerd dat global warming een 'breather' heeft genomen, een pauze. Maar dat is wel heel vreemd want Al Gore heeft gezegd dat de ontwikkelingen juist steeds sneller gaan (en ook dat er geen wetenschappelijke vragen meer zijn). Maar dat is natuurlijk pure commerce en heeft alles te maken met taksen, kosten en lasten die men de bevolking wil voorschotelen. Ondertussen stijgt de hoeveelheid CO2 in de atmosfeer gewoon door en dan zou dus de temperatuur ook moeten stijgen - halverwege een fles jenever wordt iemand ook niet plots nuchter - tenzij dat CO2 er helemaal niets mee te maken heeft natuurlijk.. 't Is maar een ideetje. Maar geloof mij toch maar: de aarde warmt niet op, maar de natuur is verward en dat is een hemelsbreed verschil, niet? Ik kan me niet voorstellen, dat Gore zijn eigen wanen en leugens gelooft.

Geregeld duiken alarmerende berichten op in de media dat koken in de microwave ongezond zou zijn. Dit kan niet wetenschappelijk bewezen worden, wel integendeel. Onderzoek naar de effecten van de magnetron heeft immers aangetoond, dat de voedingswaarde van voedsel bereid in de magnetron, vergelijkbaar is met die van conventioneel bereid voedsel. Er zijn geen aanwijzingen dat er door de microgolven chemische veranderingen plaatsvinden, waardoor giftige stoffen bereid worden. De magnetron heeft geen risico voor straling. Die stopt wanneer de deur van de magnetron wordt geopend. De stralingsenergie blijft niet achter in het voedsel. Mannen proberen vrouwen steeds vaker te verleiden in de keuken met hun kookkunsten. De generatie mannen die vrouwen, maar ook familie en vrienden, probeert te verleiden met kookkunsten worden gastroseksuelen genoemd. De gastroseksueel ziet kokkerellen als belangrijkste middel om status te verwerven. Daarvoor zijn geld, macht en uiterlijk minder van belang. Volgens trendwatchers is het ontstaan van de gastroseksueel wel te begrijpen: onbewust proberen mannen en vrouwen altijd de ander te behagen en in hun bed te krijgen. Met koken kan dat ook omdat eten belangrijk is voor een mens. Er zijn dan ook tegenwoordig steeds meer mannelijke koks die in de belangstelling staan. Dit is vnl. te danken aan de veranderende tijdgeest. De verschillen tussen mannen en vrouwen worden kleiner en vrouwen vinden het leuk om culinair verrast te worden door de man. Kylie Minogue heeft een zwak voor mannen die culinaire hoogstandjes voor haar kunnen creëren.  Ze ziet er leuk uit in de keuken, maar ze vindt zich zelf een waardeloze kok, bekent ze onlangs in een Britse krant. 

Ze heeft het gewoon nooit geleerd. Omdat de 40-jarige Australische zangeres niet kan koken, hoopt ze dat de toekomstige man in haar leven zich aardig kan redden tussen de potten en pannen. Als hij kan koken, heeft hij bij voorbaat al punten bij haar gescoord. Helaas is ze slechts 1.59m groot en dus veel te klein voor mij. (Koken is mijn passie, maar ik ben 1.98m, dus dat ga ik niet kunnen maken, denk ik) Benieuwd of ze me nog wil, als ze dat weet! Sinds jaar en dag zijn de Zeeuwse mosselen de Rolls Royce onder de mosselen, maar daar lijkt nu verandering in te komen. Onze eigen 'Belgicamossel' werd in het bekende mosselrestaurant "De Mosselbeurs" aan een smaaktest onderworpen en versloeg daarbij de Zeeuwse concurrentie. Bovendien zijn de Belgische mosselen goedkoper dan de Zeeuwse. Het nadeel is echter wel dat ze niet overal verkrijgbaar zijn en dat je alvast in de supermarkten geen Belgicamosselen zal vinden. Op zoek gaan naar het speciale label van handelaars die de Belgicamossel aanbieden, is dus de boodschap! 

Mosseltjes van bij ons

In de vismijn van Oostende werd de eerste nieuwe lading Belgische mosselen met succes geveild. Ze werden gekweekt op een ponton voor de kust van Nieuwpoort. De eerste ladingen haalden op de veiling een prijs tussen 4,5 en 5 euro per kilogram. Ze waren het resultaat van een proefproject voor onze Belgische kust. Al enkele jaren zette men daar mosselzaad uit in een ponton, vlak voor de kust van Nieuwpoort. In 2006 werd daar de eerste lading van 3.000 kilogram mosselen bovengehaald. Die waren van een gemiddelde grootte. Omdat de mosselkweek een tweejarige cyclus heeft, kwam de tweede oogst er dus nu aan. Volgens de kweker waren de Vlaamse mosselen minstens even goed als de Zeeuwse. Ze smaakten iets zilter, wegens het zeewater, maar ze bevatten ook meer vlees. Nauwelijks enkele dagen na de lancering werden de mosselen uit de handel gehaald. Er werd een toxine aangetroffen, die darmklachten zou veroorzaken. Het zou de producent zelf geweest zijn, die bij interne controles de toxine DSP had aangetroffen. Die kon maag- en darmklachten veroorzaken. De toxines zouden veroorzaakt zijn door algen, die in het water leven. Wie de mosselen gegeten had, ging best naar een arts. De mosselen werden prompt uit de rekken  gehaald, maar nadien bleek alles te berusten op een misverstand. Nieuwe stalen bepaalden dat de volgende oogst zonder problemen kon plaatsvinden.  Op naar de volgende ladingen van 2010!

Soetkin Baptist eet een knapperige Belgica

Dit jaar werd ook een nieuw appelras, - nl. de belgica -, voorgesteld. Deze lekkere zoetzure appel zal andere nieuwe successen aanvullen, zoals de kanzi en de greenstar.  Maar de jonagold is en blijft de populairste appel in ons land. De belgica oogt als een jonagold, maar is iets knappiger van schil en ook net iets zuurder en hij heeft ook een diepere smaak. 0ndertussen werkt men reeds aan een stevige concurrent: het wordt de zari, die in 2009 geplukt kan worden. Zo'n nieuwe appel commercialiseren duurt doorgaans ongeveer vijftien jaar. De zari is een heel vroege appel: hij is lekker en sappig maar voorlopig worden nog maar enkel de eerste boompjes geplant. Elk jaar komen er nog eens een half miljoen tot een miljoen bij. De bedoeling is om drie tot vijf procent van de Europese kwaliteitsappelen te gaan produceren. Daardoor is de zari ideaal in salades of om in partjes aan de kinderen mee naar school te geven.  Bij zo'n nieuwe variëteit hoort natuurlijk ook de nodige reclame en niemand minder dan Soetkin Baptist, zangeres van Ishtar, zal met haar stem en haar gezicht de komende maanden deze nieuwe appelsoort op de radio en de televisie gaan promoten. De karmijnrode kleur op een intens groene achtergrond van de belgica maken dit ras tot één van de meest aantrekkelijke appelrassen. 

Hyperglycemie, of teveel suiker in het bloed, is een steeds groter probleem in de Westerse wereld. Om hyperglycemie te vermijden is het zeer belangrijk iedere dag op dezelfde uren te eten. Ook de energie goed spreiden en een gezond tussendoortje rond 11u en 16u kan helpen. Iets wat maar weinig mensen weten is het feit dat amandelnoten in staat zijn om de bloedglucose te regelen, zelfs na het eten van een suikerrijke maaltijd. Een handvol amandelnoten telt 160 calorieën. Een studie die uitgevoerd werd aan de universiteit van Toronto in Canada geeft echter duidelijk aan dat amandelnoten in staat zijn hyperglycemie te voorkomen bij iedereen die een te zware en te suikerrijke lunch heeft genoten. Deze ontdekking is belangrijk voor gezonde mannen en vrouwen, maar van levensbelang voor diabetici. Amandelnoten hebben de bijkomende eigenschap dat ze iedere vorm van oxidatieve stress helpen neutraliseren. Een gebrek aan diepe slaap verhoogt het diabetesrisico.

biologische klok tikt

Mannen boven de 45 jaar hebben nog veel kans om vader te worden van een gezonde baby. Maar een oudere leeftijd kan in sommige gevallen ook leiden tot een afwijking. Tot nog toe werd alleen naar de leeftijd van de moeder gekeken. Voortaan zal ook met de leeftijd van de man rekening moeten worden gehouden. De biologische klok tikt blijkbaar ook voor de mannen ongenadig voort. Uit onderzoek in de Verenigde Staten en Israël gepleegd, blijkt dat in het zaad van mannen boven de 45 genetische fouten kunnen zitten. Mannen maken voortdurend nieuwe spermacellen aan. Bij de aanmaak van nieuwe cellen onstaan er zogenoemde transcriptiefouten, die toenemen naarmate de man ouder wordt. Dat ook de vruchtbaarheid van de man afneemt, is logisch. Maar tot nog toe werd alleen naar de leeftijd van de vrouw gekeken. De leeftijdsgrens voor de vrouw ligt op 40 jaar. Bij vrouwen ouder dan 40 is de kans op afwijkingen te groot. Dat de kans op afwijkingen ook toeneemt naarmate de man ouder wordt, is echter nieuw. De Vereniging voor Gynaecologen wil nu bekijken of de leeftijdsgrens voor mannen in vruchtbaarheidsklinieken niet verlaagd moet worden. Die grens ligt nu op 60 jaar. 

Diepe slaap is noodzakelijk

Verschillende wetenschappelijke studies hebben al een verband aangetoond tussen het gebrek aan een kwaliteitvolle slaap en zwaarlijvigheid. Een groep onderzoekers, die verbonden zijn aan de universiteit van Chicago, voerden slaap-, bloedglucose- en insulinetesten uit op een aantal vrijwilligers in de leeftijdscategorie tussen 20 en 31 jaar. Alle gezonde, jonge mensen ondergingen twee slaapproeven. Eerst mocht iedereen van een volledige nachtrust genieten die 8.5 uur duurde. Men noteerde achteraf de nuchtere bloedglucose en de insulinegevoeligheid. Vervolgens kregen de proefpersonen drie nachten 'aangeboden' waarin de diepe slaap werd weggenomen door gedurende de nacht lawaai te maken in de slaapkamers, en dit zonder de mensen wakker te maken. Het lawaai was te vergelijken met dat van een drukke straat, waar er ook 's nachts veel verkeer passeert. Na de drie nachten zonder diepe slaap bleek dat de proefpersonen al een insulineresistentie van 25 % hadden opgebouwd, terwijl hun bloedglucose 23 % hoger lag dan bij een gezonde, diepe slaap. De auteurs van deze studie besluiten dat een gebrek aan diepe slaap het risico op het ontstaan van diabetes 2 duidelijk verhoogt. Het verminderen van diepe slaap is ook leeftijdsgebonden. Jonge volwassenen profiteren van 80 tot 100 minuten diepe slaap per nacht. Bij een 65 plusser daalt dit onder de 15 minuten. De juiste hoeveelheid diepe slaap kan diabetes bijgevolg mogelijk voorkomen. Dit is het resultaat van een ander recent onderzoek. De wetenschappers adviseren dagelijks zeven tot acht uur slaap. Te veel of te weinig slaap kan de kans op diabetes beïnvloeden. Aan deze studie werkten 9.000 Amerikaanse volwassenen mee. Bij de start van de studie had geen van hen diabetes. Tien jaar later had 430 van de deelnemers diabetes. De mensen die het meeste kans hadden op suikerziekte van het type 2, waren diegenen die minder dan vijf uur en meer dan negen uur slaap per nacht hadden. De kans op het ontwikkelen van diabetes nam bij hen met 50 procent toe, in vergelijking tot de mensen die zeven uur per nacht sliepen. Volgens de onderzoekers is door te weinig slaap het lichaam mogelijk niet in staat om glucose op de juiste manier te verwerken en is te veel slapen mogelijk een teken van andere gezondheidsproblemen die tot diabetes kunnen leiden.

Volgens de patiëntenbeweging Sarah sterven in België jaarlijks meer dan 1.000 mensen, als gevolg van een verkeerde psychiatrische behandeling. Per dag plegen zeven mensen zelfmoord, onder wie twee jongeren. Ons land telt een van de hoogste zelfmoordcijfers van de hele wereld. Ook op het gebied van depressies en psychiatrische aandoeningen behoren we tot de koplopers, omdat een warme, creatieve en menselijke aanpak ontbreekt. Sommigen worden de speelbal van de farma-industrie. Ook worden soms de meest stomzinnige therapieën opgelegd, zoals het naaien van kussens of het vullen van plastieken bakjes met kauwgom. Met de opleiding van de patiënt wordt spijtig genoeg niet altijd rekening gehouden, ook al is het een hooggeschoolde. Pillen geven vaak aanleiding tot zware fysiche problemen. Elk jaar houden zo'n 80 psychiatrische patiënten, hulpverleners, sympathisanten en therapeuten een Zwarte Mars in Brussel. Leven met een psychiatrische patiënt kan voor familieleden en vrienden erg moeilijk en stresserend zijn. De pijn om een geliefde te zien lijden aan een depressie, aan angsten of bipolaire stoornissen kan gevoelens van machteloosheid en verlies opwekken. Gezins- of huwelijkstherapie zijn vaak nuttig - om alle bij de zieke betrokken personen - samen te brengen en ze doeltreffende manieren aan te leren, om samen de ziekte te verwerken. Psychiatrie wordt ook te vaak misbruikt in echtscheidingen om mensen weg te steken of op te ruimen. Zelfs families maken zich hieraan schuldig en storten op die manier die patiënten in de armoede. Dankzij alternatieve therapieën kan het zelfrespect na een tijdje evenwel terugkomen.

Vlaamse leerlingen bevinden zich internationaal in de middenmoot op vlak van begrijpend lezen. In een lijst van 45 landen en regio's staat Vlaanderen op de dertiende plaats en Wallonië op de 34ste plaats na een studie bij leerlingen uit het vierde leerjaar van het lager onderwijs. Rusland, Hong Kong, Singapore en enkele Canadese provincies scoren het best. In West-Europa is Luxemburg primus. Vlaanderen leunt met zijn dertiende plaats heel dicht aan bij Nederland. De Vlaamse resultaten van de studie, die hier uitgevoerd werd door het Centrum voor Onderwijseffectiviteit en -evaluatie van de K.U.Leuven, raakten vorige week al bekend. De verschillen in prestaties bleken grotendeels bepaald door de sociaal- en etnisch-culturele achtergrond van de leerlingen.

Volgens nieuw onderzoek klopt er niets van de als onaantastbaar beschouwde theorie dat de menselijke intelligentie tussen 18 en 26 jaar een piek bereikt en daarna bergafwaarts gaat. Integendeel, onze hersencapaciteit blijft stabiel en wordt in sommige opzichten zelfs groter naarmate we ouder worden. Dat blijkt uit een studie die werd verricht door een psycholoog, die verbonden is aan de Deense universiteit van Aalborg. Zijn onderzoeksploeg boog zich over de dossiers van 4.300 Amerikaanse oud-militairen, die werden onderworpen aan iq-tests, toen ze op hun twintigste bij het leger gingen en twintig jaar later opnieuw werden getest. De conclusies, die werden gepubliceerd in het vakblad 'Intelligence', geven aan dat echte veranderingen in de menselijke intelligentie zowel duidelijker als omplexer zijn dan tot nog toe werd gedacht, en dat ons denkvermogen geen hoogtepunt bereikt tussen 19 en 26 jaar, maar in feite redelijk stabiel blijft tijdens ons hele leven. Waarmee een aantal veronderstellingen waarvan werkgevers, beleidsmakers en onderwijskringen uitgingen in één klap werden ondermijnd. Niet alleen geeft het Deense onderzoek aan, dat er geen sprake is van een gestage daling van onze intelligentie en dat bijvoorbeeld rekenen en wiskundige taken niet achteruitgaan, maar onze verbale capaciteiten nemen juist toe, naarmate de mens ouder wordt. Volgens de test komt dat 'omdat oefening kunst baart' en oudere mensen veel meer sociale en praktische problemen moeten oplossen dan jongeren, en daardoor complexere taalvaardgheden hebben ontwikkeld. Dat weegt volgens hem zwaarder door dan de, via scanners aangetoonde, afname van het aantal hersencellen dat begint als de mens tegen de dertig jaar loopt.

De Deense bevindingen bevestigen een onderzoekstrend, die zich al enkele jaren aftekent en waarover een hersen- en spraakspecialiste aan de universiteit van Cambridge zegt dat als we de hersenen bekijken, er fysieke astrofie optreedt naarmate we ouder worden. Maar dat wil nog niet zeggen dat de hersenfuncties niet intact blijven, wat aantoont hoe flexibel de hersens zijn. Ze passen zich aan en veranderen naarmate de leeftijd van de mens verandert. Op de vraag waarom generaties psychologen er dan allemaal van uitgingen dat na het volwassen worden onvermijdelijk een achteruitgang in het denkvermogen volgde, zegt de test dat dit het gevolg is van een verkeerde manier van testen (dezelfde proeven voor oud en jong, zonder rekening te houden met verschillen in opleiding en culturele achtergrond). Dat verklaart volgens haar ook de resultaten van studies die concludeerden dat sommige rassen een lager IQ hebben dan anderen. Daarenboven spelen ook meer subtiele processen een rol zoals een verwachtingspatroon waardoor oudere mensen het gevoel krijgen dat ze wel moeten falen en degenereren. Dat alles neemt niet weg dat er een limiet is aan onze intellectuele groei. Uiteindelijk krijgt iedereen te maken met afnemende hersencapaciteit, maar zelfs dit proces kan worden afgeremd door gezond eten, veel bewegen en het vermijden van onnodige stress.

Anatomieles door Rembrandt Harmenzoon van Rijn

Dit jaar houdt voor de tweede keer de omstreden tentoonstelling van de Duitse dokter Gunther Von Hagens halt in ons land. "Körperwelten 4" toont lichamen en lichaamsdelen van overleden personen. In de tentoonstelling, die opende in de kelders van Cureghem (Anderlecht), zijn tweehonderd lichamen van mensen te zien. De lichamen zijn met een speciaal chemisch product behandeld. Onder meer werden de lichaamssappen vervangen door siliconen. De tentoonstelling is omstreden. Critici vinden het niet kunnen, dat lijken tentoongesteld worden. Wereldwijd hebben zich alvast meer dan 9.000 'bodydonoren' voor de expo kandidaat gesteld. België telt veertig donoren. Zij vinden dat op deze manier hun dode lichaam nog een nut heeft voor leken en voor de wetenschap. De vorige tentoonstelling in ons land in 2001 lokte meer dan 500.000 bezoekers. In "Körperwelten 4" komen nieuwe plastinaten van zowel gezonde als zieke lichamen aan bod. De tentoonstelling loopt nog tot 11 januari 2009.

In België zal binnenkort gewerkt worden met een test, die kan voorspellen of een vrouw te vroeg zal bevallen, of niet.  Daardoor hoeven minder vrouwen weeënremmers te nemen en zal het aantal ziekenhuisopnames drastisch kunnen dalen. Het ziekenhuis Oost-Limburg in Genk heeft de primeur voor ons land voor deze test, die in de Verenigde Staten al veel gebruikt wordt. Bij het onderzoek wordt via een uitstrijkje gezocht naar de stof fibronectine, die duidt op een grote kans op een vroeggeboorte. Volgens de Belgische onderzoekers betekent de afwezigheid van fibronectine met negenennegentig procent zekerheid dat de vrouw de eerste twee weken na de test niet zal bevallen. De test kost 60 euro, een behandeling met weeënremmers kost 500 euro.

Als we niet dringend meer scholen gaan bouwen, zullen er vanaf 2011 te weinig kleuter- en lagere scholen zijn voor de Antwerpse leerlingen. Dat is te voorspellen op basis van nieuwe bevolkingsprognoses. In 2006 was 22 procent van de stadsbevolking in Antwerpen jonger dan 20 jaar, in 2026 zal dat 25 tot 29 procent zijn. De groep van 5 tot 9-jarigen zal het sterkst groeien tussen 2011 en 2016. Er is ook een nijpend tekort aan leerkrachten in wiskunde, wetenschappen, Frans en Engels. Wiskunde-wetenschappen is dé toprichting binnen het algemeen secundair onderwijs. Feit is dat leerlingen steeds vaker zélf een richting kiezen en soms op onduidelijke gronden.

Deze gigantische verjonging is een uitdaging voor het onderwijs. Eerst voor het basisonderwijs, maar tegen 2016 zullen we ook moeten zien dat er voldoende secundaire scholen zijn. Vlaanderen houdt voor de verdeling van de subsidies en de goedkeuring van de bouwdossiers op dit moment geen rekening met de te verwachten bevolkingsevolutie. Dit moet dringend een objectief criterium worden. Anders wordt het bijzonder moeilijk om de dreigende schaarste van scholen in de stad op te vangen.

De Lessius Hogeschool start straks met de eerste tolkenopleiding voor dovenden en slechthorenden in ons land. Daarmee is er binnenkort eindelijk een antwoord op een dringende vraag naar vertalers in gebarentaal. Vlaamse gebarentaal heeft een enorme weg afgelegd en is, nadat het in 2006 officieel erkend werd, nu ook een deel van een hogere opleiding.  Door de unieke vorm van de opleiding kunnen studenten later in Frans, Engels en Duits tolken.

In 2009 zullen alle grote televisiebouwers Net TV verkopen. Hiermee kan het internet op de televisie geraadpleegd worden met de afstandsbediening, zonder dat het toestel is aangesloten op de pc. Net TV is vooral voor het snel opvragen van informatie, de webpagina`s zijn dan ook gestript van overbodige features. Philips is de pionier op het gebied van internet op de televisie. Na een geslaagde proef met Net TV zonder aansluiting op een pc, heeft het concern besloten om in 2009 tv`s op de markt te brengen waarmee surfen op het internet mogelijk is. Duitsland zal de primeur krijgen, de rest van Europa volgt later. Philips is al in gesprek met mogelijke leveranciers voor de portal. Chipbouwers Toshiba en Intel hebben de chip gemaakt die het surfen mogelijk maakt. JVC, Panasonic, Samsung en Toshiba werken ook aan een vorm van Net TV die in 2009 geïntroduceerd kan worden. Panasonic heeft een contract met Eurosport gesloten voor internet-tv. De sportzender gaat ervoor zorgen dat alle archiefuitzendingen uiteindelijk te zien zullen zijn op Panasonic Net TV.

Gsm-fabrikant HTC heeft intussen de eerste langverwachte Googlephone voorgesteld. Het toestel ondersteunt vrijwel alle diensten van Google. De telefoon komt in het voorjaar van 2009 naar Europa. Het toestel ondersteunt moderne vormen van dataverkeer en draadloos internet, heeft een aanraakscherm en tal van geïntegreerde Googlediensten. Zo kunnen gebruikers gemakkelijk hun e-mails nakijken, gechikte routes uitstippelen via Google Maps, of filmpjes op Youtube bekijken. In de Verenigde Staten is het toestel al te koop met een verplicht abonnement bij T-mobile voor twee jaar.

Naar vorige rubriek - naar volgende rubriek