ReisInfo

De ecologische effecten van het massatoerisme worden een mikpunt van het toeristisch beleid. Moeten we nog snel ver weg voor het niet meer mag, of voor het te duur wordt, is de hamvraag? Het internationale toerisme is een vrij jonge economische activiteit.  Een belangrijk verschil met vroeger is dat men verschillende categorieën terugvindt in het reizen. Jongere koppels zoeken de zon op of boeken een wintervacantie. Maar ook groepsreizen, en reizen voor singles zitten in de lift.  En mensen vechten alleen nog in de file, of voor een parkeerplaats of een vierkante meter op het strand. Maar op vacantie wil men zich eens goed laten gaan. Dat kan helaas niet altijd of overal meer. Het is geweten dat de Duitsers reeds vroeg de handdoeken rond het zwembad inpalmen en dat de Russen nu een all-invacantie boeken, met alle pijnlijke gevolgen vandien. Vele Europeanen beklagen zich over het feit dat ze hun chocoladebuffet verorbereren als anderen nog aan het begin van het banket aanschuiven. Tja... Wat wil je. Een botsing van stijlen zullen we maar zeggen.  Het internationale toerisme viert volgend jaar ongeveer zijn vijftigste verjaardag. Vóór 1959 was toerisme niet meer dan een randfenomeen: de afgelopen tien jaar was het echter een groeisector. Na de aanslagen van 9/11 in New York kende het internationale toerisme weliswaar een terugval, maar intussen is het op tien jaar tijd terug met alweer 50 % gegroeid. In sommige landen vormt de reissector zelfs een belangrijke pijler onder de economie: 16 % van het Oostenrijkse bruto binnenlands product bijvoorbeeld hoort thuis onder de noemer toerisme. La douce France blijft nog altijd de belangrijkste internationale bestemming, vóór Spanje en de Verenigde Staten. China volgt op korte afstand.

Citytrips zitten nog altijd in de lift

Vijftien procent van de internationale reizen gebeurt om zakelijke redenen: het overgrote deel is puur uit ontspanning. De stijgende welvaart vormde een belangrijke motor voor het internationale toerisme. De meeste mensen reizen over de weg, maar toch nemen vliegreizen nu al 43 % van de internationale stromen voor hun rekening. De opkomst van de lagekostenmaatschappijen zorgde hierbij voor de doorbraak, net zoals het internet met snelle informatieverschaffing en eenvoudige prijsvergelijkingen. Ondanks die enorme groei was toerisme geen geweldige belegging. Een snoeiharde concurrentie, veeleisende klanten en talrijke onverwachte moeilijkheden (weer, vertragingen, stakingen, accommodaties ...) zorgen voor een continue margedruk. Na een consolidatiegolf lijken de overblijvers stilaan rendabel te worden, en ontstaan er oligopolies die op termijn voor prijsverhogingen kunnen zorgen.

Vrijheidsbeeld in New York

In het najaar plannen reeds veel mensen hun volgende vakantie, en dat is een van de moeilijkste familiale activiteiten. Qua compromisvorming én budgettaire onderhandelingen soms zelfs complexer dan de gesprekken over de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde. Met olieprijzen ver boven de 100 euro en toenemende ecologische overwegingen zal het er niet makkelijker op worden. Terwijl uw partner en de kinderen dus de vakantiebrochures doorbladeren en zich verlekkeren aan de - al dan niet getrukeerde - foto's van uw exotische bestemming, twijfelen velen aan de juiste vacantiekeuze en de dito financiële mogelijkheden. Steeds meer hotels richten zich enkel tot volwassenen. De vraag naar hotels zonder kinderen groeit. De stijgende vraag komt van rustzoekers, jong- en pasgetrouwden of koppels die eens zonder hun kroost op reis willen gaan. Zo hangt bijna één op de tien hotels van de Iberostarketen het bordje 'Adults Only' uit. Andere laten kinderen pas toe vanaf 14 of 16 jaar. Je vindt ze tegenwoordig zowat op alle populaire bestemmingen.

Hotelkamer op het Griekse eiland Kos

Ryanair vliegt rendabel doordat het moderne vliegtuigen inzet, mikt op volledige bezetting en kiest voor efficiëntere luchthavens. In hun lagekostenvliegticket  zit vandaag voor ongeveer 30 euro brandstofkosten. Per persoon is dat niet duurder dan een reis met de wagen zonder de taksen mee te rekenen. Misschien lijkt het decadent om de Porsche Cayenne te gebruiken voor de trip naar Cannes, maar als u met het hele gezin reist, ligt het verbruik niet hoger dan wanneer u het vliegtuig naar het zuiden zou nemen. En de CO2-uitstoot per hoofd bedraagt zelfs minder dan die van een 2CV met twee ecotoeristen. De familieman met zijn monovolume reist economisch, maar grootmoeder die met de bus naar Torremolinos gaat, is economisch én ecologisch helemaal onklopbaar. Busreizen zijn zelfs bestand tegen een olieprijs van 200 dollar.  Dat blijkt uit cijfers van de Associatie van Belgische Touroperators. In 2007 werd met 1,8 miljoen boekingen voor vlieg- en autovakanties al een record gerealiseerd, maar dat wordt nu nog eens scherper gesteld. De ABTO stelt dat sommige vakantiegangers door de koopkrachtproblematiek iets minder luxueus op reis zullen gaan, maar daarom hun vakantie nog niet zullen laten vallen. Zo worden goedkopere bestemmingen zoals Slovenië, Kroatië en Polen in de toekomende jaren nog spectaculair populairder bij de Belgische vakantiegangers. Ook het Vlaamse toerisme scoort internationaal heel hoog. De beste toeristen ter wereld zijn de Japanners, gevolgd door de Duitsers, de Britten en de Canadezen. Dat blijkt uit een enquête die het Franse studiebureau TNS uitvoerde bij vierduizend hoteleigenaars uit de vier windstreken. De Belgen komen slechts op de zevende plaats.

Toerisme wordt duurder

De traditionele topbestemmingen zoals Frankrijk en Italië blijven het meest populair en deze trend zal in de toekomst sterk toenemen. Toerisme zal in de toekomst ook veel duurder worden. Natuurlijk doen de dure brandstofprijzen pijn, maar dat leed wordt deels verzacht door efficiëntere vliegtuigmotoren, een betere capaciteitsbenutting en een aangepaste rij- of vliegstijl. Moderne toestellen vliegen zuiniger, maar het zijn vooral de grote vliegafstanden die vandaag een ecologisch obstakel vormen. De vervuiling op grote hoogte maakt van vliegen een doelwit van ecologische kritiek. De mensen zullen korter bij huis blijven en meer met de bus en de trein reizen. Een recente studie zegt dat de opwarming van de aarde nadelig zal zijn voor de zuiderse landen wegens droogte en hitte en positief voor de Benelux . Een huis in de Provence of Toscane is dan geen beste belegging. En nu de dollar zo laag staat en internationale vluchten nog goedkoop zijn, is het beste advies om er nog vlug van te genieten. De reisbrochures voor het lenteseizoen voorspellen niet veel goeds. Vergeleken met 2007 zijn er behoorlijk forse prijsstijgingen. Met name voor verre vliegvakanties. Die zijn al snel 10 % duurder en soms zelfs nog meer, te wijten aan de hoge brandstofprijzen. Tot nog toe is de reislust van de Belg nog niet bekoeld en hield hij zich trouw aan zijn zomervakantie. Maar de vraag die rijst is, of hij straks niet zal besparen op de extraatjes, zoals op een skitrip of een all-invacantie, of uitstapjes ter plaatse.

Vergeleken met de rest van de wereld zijn wij Europeanen een bende luiaards. We klagen over de economische crisis, maar geen haar op ons hoofd dat er aan denkt om in onze vakantieplannen te snoeien. Telkens opnieuw het augustus wordt lijkt het volledige Europese continent tot stilstand te komen. De economische welvaart, die volgde op de Tweede Wereldoorlog bracht ons zodanig veel sociale voordelen op, dat we het vandaag normaal vinden om veertien maanden betaald te krijgen voor elf maanden werk. En er was niets mis met die lange vakanties zolang enkel de Amerikanen onze concurrenten waren. Maar terwijl wij liggen te zonnebaden op onze stranden, zijn Chinese en Oosteuropese fabrieksarbeiders, Koreaanse ingenieurs en Indische programmeurs volop aan het werk. En dat zou niet erg zijn, moesten ook onze klanten met vakantie zijn, maar velen van hen zijn actief in andere werelddele,  en ze hebben geen zin om te wachten tot wij terug aan het werk willen,  wat betekent dat we ze voorgoed kwijt dreigen te spelen. Vroeg of laat zullen we moeten beslissen wat het belangrijkste is: onze welvaart en macht of een confortabele levensstijl. We kunnen deze beslissing niet langer uitstellen: indien we onze inspanningen niet opkrikken zullen we langzaam maar zeker afglijden naar armoede en irrelevantie. Soms is het immers aangenamer om gewoon gelukkig te zijn dan om steeds je gelijk te halen. Ja, toch? ! Toe nou!

De campingsector draait weer goed

De campingsector geniet dan weer een beetje meer van de gestegen reiskosten. Wie er, nog in de reissector, een heel klein beetje kan profiteren van de gestegen levensduurte, zijn de campinguitbaters. Want almaar meer families nemen de tent mee op reis, om verblijfskosten op de bestemming fors te drukken. Toch zeg ik een heel klein beetje profiteren, omdat die kampeerders tegelijkertijd ook wel weer besparen op hun uitgaven ter plaatse. OOk het medisch toerisme zit in de lift. Steeds meer westerlingen trekken naar minder welvarende landen om zich daar te laten opnemen in het ziekenhuis. In 2004 reisden 1,2 miljoen patiënten voor medische zorg naar India, terwijl 1,1 miljoen mensen hun heil gingen zoeken in Thailand.  Medisch toerisme is vooral een Amerikaans fenomeen en de belangrijkste drijfveer is die van financiële aard. De grootste groep medische toeristen zijn Amerikanen van de middenklasse die geen ziekteverzekering hebben, of onvoldoende gedekt zijn. De reisbestemming is in de meeste gevallen India, Maleisië, Singapore of Thailand, maar ook regio's in Centraal- of Zuid-Amerika behoren tot de mogelijkheden. Door hun levensstandaard kunnen deze landen relatief goedkope zorg aanbieden in medische centra met een geavanceerde en comfortabele infrastructuur. In India bijvoorbeeld kost de medische zorg vaak niet meer dan 10 procent van het bedrag dat de patiënt in de Verenigde Staten zou betalen. Zowat alle vormen van niet-acute heelkunde worden op die manier aangeboden. Geschat wordt dat de globale opbrengst van het medische toerisme jaarlijks 60 miljard dollar bedraagt en in de toekomst nog fel zal groeien. De ziekenhuizen daar zijn doorgaans uitstekend, zeker de particuliere. De meeste artsen zijn in de VS of Groot-Brittannië opgeleid en spreken goed Engels. De kosten van medische ingrepen liggen op eenderde tot de helft van wat ze in België kosten. Ook de tandheelkundige zorg is in Thailand uit de kunst.

Skiën in de krokusvakantie kost volgend jaar tot 50 procent meer, terwijl zonbestemmingen in de kerstperiode tot 10 procent duurder worden. Vorig jaar waren die uitzonderlijk goedkoop omdat de krokusvakantie toen vroeger viel dan in Frankrijk. Daardoor konden touroperators de hotels met kortingen van 30 % aanbieden. Buiten de krokusvakantie is er geen noemenswaardige stijging. Bovendien zijn ook de busreizen opgeslagendoor de dure diesel. Met het vliegtuig naar de andere kant van de wereld reizen wordt zeker duurder, wegens de duurdere brandstof.

Seksindustrie

Riga is voor veel Europeanen de bestemming voor een weekendje goedkope seks. Vanuit Engeland, Ierland en de rest van Europa stromen 'sekstoeristen' naar de Letse hoofdstad toe.  Een florerende seksindustrie is het gevolg. Maar wat erachter schuilgaat is minder florissant. Riga is een centrum van vrouwenhandel. Gedwongen prostitutie en onderdrukking zijn dan ook aan de orde van de dag. Hoewel zelfs Letse politici niet weten hoe ze deze onfrisse business kunnen stoppen, zijn er gelukkig burgers die iets voor deze vrouwen proberen te doen. Sinds Ryanair op Riga vliegt worden de straten in het weekend overspoeld met Britten, die er even komen feesten. Het aantal bordelen is enorm gestegen en met de lokale economie gaat het steeds beter. De Letten die een minderheid vormen in hun eigen hoofdstad zeggen, dat het vooral dames van Russische afkomst zijn, die in de bordelen werken.  De Letten zelf vinden dat hun hoofdstad meer te bieden heeft. Riga is een stad met een mooi park, waar je lang doorheen kunt lopen of gewoon op een bankje kunt zitten, of naar de mensen kunt staren. Als je in het centrum over de brug loopt naar de andere kant van het water heb je 's nachts een schitterend uitzicht over de historische stad. Het bestuur van de stad heeft wel al een waarschuwing gekregen dat ze vooral geen neonlichten op gebouwen moeten plaatsen anders kan de status als wereldmonument ingetrokken worden.

Een reis door de ruimte maken is niet langer alleen weggelegd voor astronauten. Met de lancering van Your Galaxy Space Tourism, Education & PR in het Nederlandse Noordwijk kunnen inwoners van België, Nederland en Luxemburg vanaf 2009 een reis door de ruimte maken. De exclusieve ruimtereis bestaat uit een driedaags programma, inclusief een training om goed voorbereid de stap in de ruimte te zetten. In het ruimteschip, waarmee de toeristen een baan om de aarde draaien, kunnen zes passagiers mee. Een kaartje voor deze bijzondere belevenis kost ongeveer 200.000 dollar of € 137.000, wat omgerekend zo een 5.526.566 oude Belgische francs is. Het agentschap is de eerste en enige officiële vertegenwoordiger in de Benelux van 's werelds eerste commerciële ruimtevaartonderneming Virgin Galactic, onderdeel van Richard Branson's Virgin Group. Dat men nooit op de maan landde, heb ik uitvoerig toegelicht in mijn praathoekje.

Heilige Maagd Maria

Na Parijs is Lourdes de Franse stad met het grootste aantal hotelbedden. Zelfs het mondaine Cannes komt niet eens in de buurt. Elk jaar opnieuw maken zo'n vijf miljoen pelgrims hun opwachting in dit bedevaartsoord, dat amper 16.000 inwoners telt. Toen de Maagd Maria in 1858 in een grot in dit wat obscure stadje in zuidwest Frankrijk tot 18 keer toe verscheen aan de 14-jarige herdersdochter Bernadette Soubirous, kon deze laatste onmogelijk inschatten welke gevolgen dit voor Lourdes zou hebben. Hoewel deze veschijningen tot op vandaag onderwerp van debat blijven, leeft het toerisme er als nooit tevoren. Zelfs het oudste stadsdeel van Jerusalem kan niet tippen aan wat er hier allemaal gebeurt. Honderden souvenirwinkels- en supermarkten bevolken de hoofdstraat van Lourdes. De meesten verkopen prullaria, Mariabeelden,  ja tot zelfs kaarsen aan € 10 per stuk, met de belofte dat die kaars het gebed verlengt. Dit is God's Las Vegas, zeggen sommigen. Elke minuut betreden zo'n twintig mensen de grot; dat zijn er 1.200 per uur en dit 24 uur op 24, hoewel de drukte tijdens de nachtelijke uren uiteraard afneemt. Niemand blijft langer binnen dan 2 volle minuten. Na Bernadette zag niemand Maria ooit nog verschijnen. De enige herinnering aan de Maagd is een kleine waterbron die uit de grot stroomt. Bezoekers laten briefjes met smeekbeden achter in een speciaal daarvoor gemaakte doos. Ze raken de grot aan, ervaren de vochtigheid van de muren en drinken van het bronwater. Minder succes kent ondertussen het aantal miraculeuze genezingen. 67 werden er totnogtoe door het medisch comité erkend, maar amper 3 daarvan tijdens de laatste 40 jaar.

Een nieuwe trend wordt een weekendje Ardennen of Luxemburg. Daar stromen veel beekjes en rivieren, waar je onder vrienden of met de familie, in tegenstelling tot een culinair weekend, ook van een sportief weekendje kan genieten. Een combinatie van de twee is natuurlijk ook mogelijk.  Het hele jaar door is kajakken er populair en je kunt er op veel plaatsen een kajak huren. In de wintermaanden stroomt er voldoende water om te gaan raften. Het varen met kano's en kajaks vindt plaats op de rivieren als de Amblève, de Lesse en de Ourthe, waar je ze kan huren. In plaatsen als Durbuy en La Roche hoef je eigenlijk meestal niet te reserveren want er zijn genoeg verhuurders. Meestal zul je een kajak huren en met de stroom meevaren naar een punt, waar je de kajak weer kunt inleveren. In het voorjaar en het najaar is er voldoende water in de rivieren om te kajakken. In de zomer loop je de kans, dat er te weinig water door de rivieren stroomt, om goed te kunnen varen. In de winter kan je hier en daar raften. Wildwatervaren is wordt van oktober tot april beoefend.  Verwacht bij raften in de Ardennen niet al te spectaculaire toestanden. Het blijven klasse I en II rivieren. Raften is o.a. mogelijk in de rivieren Ourthe, Ambleve en in de Luxemburgse Ardennen o.a. in de Sure en de Wiltz.

Naar vorige rubriek - naar volgende rubriek